BLOGI

Ekspert w dziedzinie psychologii ekonomicznej oraz badań społecznych i marketingowych, Prezes i właścicielka firmy badań marketingowych Dom Badawczy Maison, doktor psychologii, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka wielu artykułów i książek, min. Polak w świecie finansów (PWN, 2013) i Psychologia konsumenta (PWN, 2014). W latach 2003-2008 Prezes Polskiego Towarzystwa Badaczy Rynku i Opinii (PTBRiO). Współpracuje naukowo z wieloma ośrodkami akademickimi na świecie, między innymi w USA, Włoszech, Belgii i Indonezji.

Subskrybuj kanał RSS
POZOSTAŁE WPISY AUTORA

Dominika Maison

Emerytura - wybawienie czy przekleństwo?

2016-01-11

Czy dla każdego przejście na emeryturę jest pozytywnym i wyczekiwanym momentem w życiu? Okazuje się, że nie. Dla wielu osób to utrata sensu życia, poczucia przydatności, codziennej motywacji, żeby wstać i ubrać się, to początek końca, czekanie na śmierć.

Wydłużenie długości życia Polaków jest niepodważalnym faktem. W 1950 roku przeciętna długość życia mężczyzn wynosiła 56 a kobiet prawie 62 lata. Obecnie w Polsce mężczyźni żyją średnio o 15 lat dłużej niż w połowie ubiegłego stulecia i o prawie 5 lat dłużej niż w 1991 roku. Przyrost długości życia kobiet jest nawet większy niż u mężczyzn – obecnie kobiety żyją o 18 lat dłużej niż w 1950 roku. Przeciętna długość życia kobiet w Polsce w 2010 wynosiła 80,6 lat a mężczyzn 72 lata. Dlatego z ekonomicznego punktu widzenia powinniśmy pracować dłużej. Co do tego chyba nikt kto myśli logicznie nie ma wątpliwości.

Wydłużanie się życia człowieka ma poza ekonomicznymi, również swoje konsekwencje społeczne i psychologiczne. Wiele osób po zaprzestaniu aktywności zawodowej ma dużą szansę spędzić nawet 1/3 swojego życia na emeryturze, ciesząc się dobrym zdrowiem i sprawnością fizyczną. Ta, z pozoru komfortowa sytuacja – dużo czasu, który można by przeznaczyć na zaspokajanie własnych potrzeb i realizowanie marzeń – w rzeczywistości jest dla wielu bardzo trudna. Pierwszy problem wiąże się z wyraźnym ograniczeniem zasobów finansowych po przejściu na emeryturę do poziomu uniemożliwiającego niekiedy zaspokojenie podstawowych potrzeb, drugi natomiast problem wiąże się z obserwowanym u wielu ludzi brakiem pomysłu jak spędzić czas, który w końcu człowiek ma do swojej dyspozycji.

Czy w takim razie przejście na emeryturę, to pozytywne zdarzenie w życiu człowieka (i dlatego powinniśmy przechodzić na nią wcześnie), czy wręcz przeciwnie, początek problemów (i dlatego powinniśmy pracować jak najdłużej). No i niestety, jak zawsze gdy pytanie dotyczy natury człowieka, odpowiedź nie jest prosta i jednoznaczna. Ale to co można powiedzieć na pewno to to, że nie dla każdego wcześniejsze przejście na emeryturę jest dobre i nie wszyscy chcą wcześnie na nią przechodzić.

Od kiedy zaczęły się publiczne dyskusje nad wydłużeniem lub skróceniem wieku przechodzenia na emeryturę monitorujemy opinie Polaków na ten temat[1] i staramy się, poza tym co postulują politycy, zobaczyć również co chcą Polacy. Okazuje się, że preferowany wiek emerytalny zależy od wielu demograficznych, ale też psychologicznych czynników. Po pierwsze, zwolennikami późniejsze przechodzeni na emeryturę są osoby z wyższymi dochodami. Ale drugim i zdecydowanie ważniejszym czynnikiem wpływającym na preferencje wieku emerytalnego jest to, jaką rolę praca odgrywa w życiu człowieka: osoby, dla których praca jest głównie źródłem pieniędzy (materialne podejście do pracy), preferują niższy wiek emerytalny niż te, dla których praca jest źródłem przyjemności i satysfakcji. Wyniki te pokazują, że tym, co motywuje do dłuższej aktywności zawodowej są w mniejszym stopniu same pieniądze, a bardziej satysfakcja i przyjemność czerpana z pracy. Kolejnym ciekawym wynikiem jest to, że zwolennikami niższego wieku emerytalnego są osoby bardziej negatywnie nastawione do życia, bardziej bierne, które mają mało zainteresowań i często spędzające czas bezczynnie. Natomiast osoby bardziej aktywne, mające różnego rodzaju zainteresowania i hobby zazwyczaj chcą dłużej pracować. Więc nie jest tak, że zwolennicy wcześniejszej emerytury, to osoby, które chcą ten czas wykorzystać aktywnie i dla siebie, tylko paradoksalnie chcą przejść na emeryturę, żeby po przejściu na nią jeszcze bardziej nic nie robić. 


[1] Źródło danych: (a) D. Maison (2013). Polak w świecie finansów. PWN; (b) Money Track – cykliczny monitoring postaw i zachowań finansowych Polaków, Dom Badawczy Maison.

twitterfacebookwykopKontakt e-mail
ZOBACZ STARSZE WPISY
NEWSLETTER

Podając swój adres e-mail, wyrażasz zgodę na otrzymywanie informacji od WEI.

NASI BLOGERZY