BLOGS

Vice-president of the Warsaw Enterprise Institute. Founder of Newsweek Polska and Forbes Polska magazines. After graduating from the University of Houston in the United States he worked for Newsweek and The Washington Post. After returning to Poland, he worked as a director at the RMF FM radio station, deputy editor-in-chief of Wprost magazine, editor-in-chief of Newsweek Polska and Forbes, vice-president of the Polskapresse publishing house, and editor-in-chief of Dziennik Gazeta Prawna and Rzeczpospolita daily newspapers.

Subskrybuj kanał RSS
STORIES BY AUTHOR

Tomasz Wróblewski

Jakim prawem rośnie ta gospodarka?

2018-01-04

Mamy niczym nieuzasadniony boom. Jakby gospodarka nie zauważała Korei Północnej, prawicy w Austrii, dyktatury w Polsce, zdrajcy, seksisty Trumpa i międzynarodówki populistów.

Gdyby dwa lata temu ktoś wam powiedział, że przywódcy Unia Europejskiej zbiorą  się w styczniu żeby odebrać Polsce głos w Radzie Europy a potem pomyśleć jakby tu dobrać się do naszych funduszy strukturalnych, to po ile obstawialibyście kurs Franka. 5, czy już 6 złotych? A gdyby ktoś wam powiedział, że w tym samym czasie co Wielka Brytania zacznie się pakować i wyprowadzać z Europy, w Austrii rządy przejmie anty-unijna prawica, Niemcy nie będą w stanie sklecić rządzącej koalicji, a we Włoszech i w Szwecji anty-imigracyjne partie idą na wygrane wybory , to uwierzylibyście, że nastroje przedsiębiorców będą najlepsze od 15 lat?  A co tam dwa lata temu, rok temu, czy ktoś z was uwierzyłby, że Trump po wszystkich seks skandalach, podejrzeniach o sprzedajność Rosji, zapewni Ameryce największy wzrost gospodarczy od 17 lat i poprowadzi Republikanów na niemal pewną wygraną w wyborach do Kongresu?

Jest więcej rzeczy, które  nam ciężko zrozumieć. Jak choćby to, że przy takim wzroście gospodarczym w całej Europie, inflacja pozostaje zaskakująco niska. Niektórzy tłumaczą to prostym odbiciem po kryzysie. Jak po deszczu przychodzi słońce. Inni szybszą, niż sądzono, robotyzacją gospodarki i malejącym udziałem płac w kosztach produkcji. Dzięki czemu podwyżki pensji w ograniczonym stopniu wpływają na wzrost cen.

Ekonomiści mają tą niezwykłą zdolność tłumaczenia rzeczy trudnych do wytłumaczenia. Za to ich kochamy i nienawidzimy. Ale ekonomiści to też tegoroczny laureat nagrody Nobla Richard Thaler i jego teorie „Liberalnego paternalizmu” , gdzie ludzie dobrowolnie podejmują decyzje, które nie zawsze sami sobie są w stanie wytłumaczyć. To nie znaczy, że niezrozumiale zachowującym się walutom, czy krzywym wzrostu, brakuje racjonalności. Tylko jak ją odszukać?

Thaler zadałby pytanie czy nasze pozornie nieracjonalne zachowanie to jeden z „nudges” jak nazwał nieświadomie odruchy, taki jak nasz wybór konkretnego słoika z dżemem w sklepie, bo ktoś go tak sprytnie ustawił?  A może odruch rynku wynika z tego czego nikt wam głośno nie chce powiedzieć, ale wszyscy stawiają na to swoje pieniądze. Świat nie jest tak zły jak go wam malują. Przeciwnie, Kim Jong-il opowiada coś o przycisku nuklearnym, ale tak naprawdę już negocjuje. NATO otrząsnęło się z marazmu, zaczyna się zbroić i Rosja straciła swoje pięć minut na odzyskanie wpływów w Europie Środkowej. Imigranci wciąż są problemem, ale Merkel a za nią inne rządy, przyjmują twarde reguły deportacyjne. Anty-unijna rewolta okazała się być  rewoltą przeciwko unijnym instytucjom a nie przeciwko wspólnej Europie. Niedemokratycznym, samozwańczym klubom narcystycznych merytokratów, którzy zawalili wszystko co było do zawalenia od 2008 roku. Kryzys finansowy, krach w Grecji, na Cyprze, we Włoszech, w Irlandii, Islandii, Katalonie i oczywiście  infiltracje nielegalnych imigrantów. Dla wielu bunt jest pewnie zapowiedzią ostrych spięć w Europie trudnych do pogodzenia z euforią w gospodarce. Rynki patrzą jednak na nasze odruchy - nudges i w przeciwieństwie do liberalnych demokratów nie widzą końca demokracji, tylko koniec  panowania niedemokratycznych nieskutecznych organizacji. Ograniczających konkurencyjność i rozwój rynków. Widzą zapowiedź nowej ery. Nic dziwnego, że gospodarka szaleje.

twitterfacebookwykopKontakt e-mail
SEE PREVIOUS NOTES
NEWSLETTER

By providing your e-mail address, you agree to receive information from WEI.

OUR BLOGGERS