DEMOGRAFIA

LUDNOŚĆ POLSKI W OKRESIE POWOJENNYM
24 marca 2015

LUDNOŚĆ POLSKI W OKRESIE POWOJENNYM

Wraz z końcem wojny nastała moda na konsumpcjonizm. Modyfikacja ustroju ekonomicznego i znacząca zmiana trybu życia, a także pogarda dla rodzin wielodzietnych zmieniły mentalność prokreacyjną Polaków.

W drugiej połowie XX wieku liczba ludności Polski systematycznie rosła. W ciągu pięćdziesięciu lat przybyło prawie 15 milionów rodaków. Do końca lat osiemdziesiątych można było też zauważyć duży przyrost naturalny. Szczegółowe zestawienie prezentuje poniższa tabela:

Rok

Liczba ludności

Przyrost naturalny

1946

23,9 mln

16,0‰

1950

25,0 mln

19,1‰

1960

29,7 mln

15,1‰

1970

32,6 mln

 8,5‰

1978

35,0 mln

 9,7‰

1983

36,8 mln

10,1‰

1988

37,8 mln

 9,9‰

1995

38,6 mln

 1,2‰

2005

38,2 mln

 0,1‰

2013

38,5 mln

- 0,5‰

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

Największy przyrost naturalny w Polsce po II wojnie światowej miał miejsce w latach pięćdziesiątych. Była to znana w demografii faza kompensacji strat wojennych w formie eksplozji demograficznej. W latach sześćdziesiątych i na początku lat siedemdziesiątych wystąpił niż demograficzny. Spowodowany on był wejściem w wiek rozrodczy nielicznego pokolenia urodzonego w czasie II wojny światowej. Z kolei w latach osiemdziesiątych miał miejsce wtórny wyż demograficzny. W wiek rozrodczy weszło wówczas pokolenie urodzone w czasie wyżu powojennego. Obecnie notuje się najniższe po wojnie wskaźniki przyrostu naturalnego. Spowodowane jest to przede wszystkim wejściem w wiek prokreacyjny (rozrodczy) ludzi urodzonych w czasie niżu demograficznego, a także zmianą modelu rodziny na mniej dzietną.

Najwyższy przyrost naturalny notuje się obecnie w dawnym województwie nowosądeckim. W dużych miastach (Warszawa, Łódź) występuje natomiast zjawisko ujemnego przyrostu naturalnego. 

Na zmiany liczby ludności, poza przyrostem naturalnym, ma wpływ wielkość migracji zewnętrznej. Polska w swej historii była zawsze państwem emigracyjnym, z ujemnym saldem migracji.

Od 1995 roku notowało się w Polsce zerowy przyrost naturalny. Po zmianach ustrojowych w 1989 roku dzietność Polek systematycznie spadała. O ile w 1989 roku wynosiła ona 2,08, to w 1995 roku jeszcze 1,65 a w 2014 roku już tylko 1,29  dziecka.

DZIECI I MŁODZIEŻ

Rezultatem przemian w procesach demograficznych, a przede wszystkim głębokiej depresji urodzeniowej w latach dziewięćdziesiątych oraz na początku tego stulecia było gwałtowne zmniejszanie się liczby dzieci i młodzieży (0 – 17 lat).W 1990 roku ich udział w ogólnej liczbie ludności wynosił 29,0 %, w 2000 roku – 24,4 %, w 2008 roku – 19,2 %, a w 2011 roku tylko 18,5 %. Natomiast dzieci w wieku poniżej 15 roku życia stanowiły w 2011 roku 15,1 % populacji wobec prawie 25,0 % w 1990 roku i 19,0 % w 2000 roku.

MAŁŻEŃSTWA

W 2010 roku zostało zawartych 228 tysięcy związków małżeńskich. Na przestrzeni ostatnich 20 lat zdecydowanie zwiększył się wiek nowożeńców. Na początku lat dziewięćdziesiątych średni wiek mężczyzn wstępujących w związek małżeński wynosił 26 lat, a kobiet 23 lata. W 2010 roku mężczyźni wstępowali w związek małżeński w wieku 28 lat, a  kobiety w wieku 26 lat. 

Anna Maria Podyma

twitterfacebookwykopKontakt e-mail
 
NEWSLETTER

Podając swój adres e-mail, wyrażasz zgodę na otrzymywanie informacji od WEI.