GOSPODARKA

Konstytucja, czyli dobre zmiany dla biznesu
15 listopada 2017

Konstytucja, czyli dobre zmiany dla biznesu

Stanowisko WEI ws. Konstytucji dla biznesu

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy Prawo przedsiębiorców, przedłożony przez Ministra Rozwoju i Finansów. To dobry projekt, ale o sytuacji przedsiębiorców zdecyduje praktyka działań administracji, a nie zapisy ustawowe.

Proponowane rozwiązania opierają się na trzech zasadach:

  • wzmocnieniu wolności i praw przedsiębiorców, w szczególności wolności działalności gospodarczej oraz wyposażeniu przedsiębiorców w konkretne instrumenty prawne umożliwiające zabezpieczenie ich potrzeb i oczekiwań chronionych konstytucyjnymi zasadami;
  • ustanowieniu zasad opracowywania projektów aktów normatywnych dotyczących prawa gospodarczego;
  • powołaniu Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców – nowej instytucji, o charakterze gwaranta instytucjonalnego zasad i praw wyrażonych w projekcie ustawy Prawo przedsiębiorców.

W projekcie zapisano zasady działania administracji takie jak np. zasada proporcjonalności (urzędnikom wolno podejmować jedynie takie działania, które są konieczne do osiągnięcia zamierzonego celu) i bezstronności oraz równego traktowania (urzędnicy muszą traktować wszystkie podmioty prawa według jednakowej miary). Zapisana została – NARESZCIE - zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy, zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy oraz przyjaznej interpretacji przepisów.

Do tego przewidziano szereg zapisów szczegółowych np. o nierejestrowanej działalności prowadzonej w niewielkim zakresie. Do tych przepisów szczegółowych odniesiemy się po ich uchwaleniu, w stosunku do projektu poszczególne zapisy mogą bowiem ulec poważnym zmianom.

Odniesiemy się zatem do najważniejszych zasad Konstytucji Biznesu. Zapisanie tych zasad w żadnym przypadku nie przesądza o poprawie sytuacji polskich przedsiębiorców. W dużej mierze mogą one bowiem pozostać zapisami dotyczącymi intencji, a jednocześnie nie mającymi wpływu na działania administracji.

Jednak samo zebranie i ew. przegłosowanie przez Sejm tych zasad w formie ustawy może mieć z czasem znaczący wpływ na sytuację polskich firm. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wspomniane zasady mogą być podnoszone w przypadku sporów sądowych przedsiębiorców z administracją, w celu przedstawiania interpretacji korzystnej dla przedsiębiorcy.

W tej sytuacji, nawet jeśli wspomniane zasady nie przełożą się wprost na praktykę administracji, to powinny mieć znaczący wpływ na praktykę orzeczniczą sądów, np. w ocenie intencji przedsiębiorców i dochowania przez nich standardów rzetelności.

Nie mamy żadnych wątpliwości, że spisanie i uchwalenie tych zasad będzie kształtowało linię orzeczniczą polskich sądów. I nawet jeśli będzie się to odbywało powoli, to ważne jest, że proces ten się rozpocznie.

Jednocześnie z zadowoleniem przyjmujemy zapowiedzi weryfikacji skuteczności przyjmowanych aktów prawnych. Tak samo pozytywnie ocenić należy zapowiedź stosowania nowych standardów w zakresie tworzenia prawa. Do tej pory szybkość i częstotliwość zmian prawnych stanowiły ważną barierę dla polskich przedsiębiorców. Oczekujemy też realnej zmiany w zakresie tworzenia prawa ważnego dla firm. Dotychczasowe praktyki – konsultowania projektów w bardzo krótkim terminie, bez pogłębionej analizy skutków, należy bowiem ocenić negatywnie. Zapowiedź nowych regulacji powinna oznaczać poprawę w tym zakresie.

 

***

Rada Ministrów przyjęła również projekt ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców.

Do zadań rzecznika należeć będzie m.in. opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących interesów mikro, małych i średnich przedsiębiorców oraz zasad wykonywania działalności gospodarczej, a także pomoc w organizacji mediacji między przedsiębiorcami a organami administracji publicznej.

Powołanie tej instytucji oceniamy pozytywnie, jednak pod warunkiem nie uszczuplenia uprawnień Rzecznika zawartych w projekcie.

Sam fakt powołania takiej instytucji nie ma specjalnego znaczenia dla sposobu prowadzenia w naszym kraju działalności gospodarczej. Opiniowaniem aktów prawnych mogą zajmować się także organizacje przedsiębiorców.

Na szczęście w projekcie znalazły się dość precyzyjnie opisane, formalne uprawnienia Rzecznika, które trzeba ocenić pozytywnie. Projekt zakłada bowiem, że rzecznik będzie mógł:

  • występować do właściwych organów z wnioskiem o wydanie tzw. objaśnień prawnych (będą one dawały ochronę przedsiębiorcom, którzy się do nich zastosują; wniosek rzecznika będzie dla tych organów wiążący);
  • występować do właściwych organów o przygotowanie oceny funkcjonowania aktu prawnego, co do którego ujawni się znaczne ryzyko, że powoduje negatywne skutki gospodarcze lub społeczne;
  • występować do Sądu Najwyższego z wnioskami w sprawie rozstrzygnięcia rozbieżności wykładni prawa, jeśli chodzi o przepisy prawne dotyczące działalności gospodarczej;
  • występować do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskami o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych;
  • zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach na prawach przysługujących prokuratorowi.

Jeżeli na dalszym etapie prac nad projektem Rzecznik nie zostanie pozbawiony tych uprawnień, to powołanie tej funkcji może realnie posłużyć poprawie standardów w relacjach państwo – biznes.

twitterfacebookwykopKontakt e-mail
 
NEWSLETTER

Podając swój adres e-mail, wyrażasz zgodę na otrzymywanie informacji od WEI.