Państwo i Prawo
Plusy Dodatnie, Plusy Ujemne – podsumowanie polskiej legislacji 2018
08.01.2019

Minister Przedsiębiorczości i Technologii Jadwiga Emilewicz zajęła pierwsze miejsce w rankingu najlepszych jakościowo ustaw w roku 2018. W ramach platformy „Plusy ujemne” przez cały poprzedni rok ocenialiśmy ustawy, które stały się częścią polskiego systemu prawnego. Każda z naszych ocen była poprzedzona analizą ustawy, pod kątem skutków jakie może przynieść dla gospodarki, funkcjonowania państwa czy wolności osobistych. Ogólna jakość naszej legislacji stoi na podobnym poziomie co w roku ubiegłym.

 

METODOLOGIA
Ustawę w chwili jej wejścia w życie oceniamy w skali 1-5.

  1. Bardzo szkodliwa: Gdy ustawa nie ma żadnych pozytywnych cech.
    2. Szkodliwa: Gdy ustawa zawiera pewne pozytywne elementy, ale jej całokształt oceniamy negatywnie.
    3. Neutralna: Gdy pozytywne i negatywne cechy ustawy równoważą się.
    4. Dobra: Gdy ustawa idzie we właściwym kierunku, ale wymaga drobnego dopracowania lub ma niewielkie mankamenty.
    5. Bardzo dobra: Ustawa kompletna, niebudząca zastrzeżeń.

Każdą z ustaw przypisujemy do konkretnego polityka, obszaru i ministerstwa. W poszczególnych kategoriach ze wszystkich ocen wyliczamy średnią arytmetyczną.

OPIS INDEKSU

W tym roku oceniliśmy 61 ustaw, o ponad połowę więcej niż w roku ubiegłym. Niezmienna pozostała jednak średnia ocena polskiej legislacji, która wynosi 3,3.

W większości obszarów m.in. w gospodarce czy wymiarze sprawiedliwości zanotowano niewielką poprawę legislacyjną. Wysoki spadek zanotowano jednak w przypadku ustaw podatkowych, gdzie dominują akty prawne ocenione jako szkodliwe lub bardzo szkodliwe np. wprowadzenie III progu podatkowego w postaci „daniny solidarnościowej” czy podwyżka opłaty emisyjnej.

Liderem rankingu za rok 2018 została minister Jadwiga Emilewicz ze średnią 4,2. W jej resorcie powstała m.in. ustawa o sukcesji przedsiębiorstw ułatwiająca prowadzenie firm po śmierci przedsiębiorcy. To ona także koordynowała ukończenie prac legislacyjnych nad kluczową ustawą tzw. „Konstytucją biznesu” czyli ustawą prawo przedsiębiorców.

Na wyróżnienie zasługują także minister rolnictwa Jan Ardanowski. Wysoko ocenić należy wprowadzone przez niego ułatwienia w sprzedaży bezpośredniej dla rolników czy system zachęt dla tworzenia spółdzielni rolniczych. Ministerstwo Rolnictwa w ubiegłym roku pochwalić się może średnią równą Ministerstwu Przedsiębiorczości i Technologii. Uznana bowiem za bardzo dobrą ustawa o umowach dla pomocników przy zbiorach powstała jeszcze za kadencji jego poprzednika Krzysztofa Jurgiela. Tożsamą ocenę do ministra Ardanowskiego otrzymał także minister infrastruktury Andrzej Adamczyk. W jego przypadku jednak przepisy ustawowe muszą jeszcze przełożyć się na skuteczne działanie rządu bowiem dotyczą one przyszłych inwestycji: Centralnego Portu Komunikacyjnego oraz funduszu na drogi samorządowe.

Na przeciwnym biegunie znaleźli się Minister Energii Krzysztof Tchórzewski i Minister Środowiska Henryk Kowalczyk. Ten pierwszy odpowiada chociażby za ustawę zwiększającą opłatę emisyjną czy uchwaloną pod koniec roku ustawę o zamrożeniu cen prądu. Minister Środowiska za to legitymizuje ustawę uderzającą w swobody obywatelskie myśliwych oraz wprowadza interwencjonistyczny program budowy domów z drewna.

Pozostali ministrowie nie przygotowali w minionym roku żadnych istotnych ustaw lub przygotowali ich zbyt małą ilość aby znaleźć się w zestawieniu.

W naszych ocenach widoczna jest jakościowa różnica pomiędzy ustawami, które były projektowane w rządzie w stosunku do tych tworzonych w parlamencie, o które wnioskowała grupa posłów. Wszystkie ustawy rządowe uzyskały średnią w wysokości 3,43, podczas gdy ustawy parlamentarne ledwie 2,9.

Przeciętnie na 3,5 oceniono działalność legislacyjną prezydenta. Dobre ustawy, jak ta ułatwiająca odzyskanie pieniędzy po błędnym przelewie, łączył on z gorszymi takimi jak np. ustawa o darmowej pomocy prawnej. W ubiegłym roku uchwalono również jeden projekt powstały w wyniku inicjatywy ustawodawczej. Był to projekt ograniczający handel w niedziele i dostał on w naszym rankingu najniższą możliwą ocenę.

Całe zestawienie, począwszy od roku 2017 roku można zobaczyć na stronie www.plusyujemne.pl oraz na bieżąco na kanałach komunikacji Warsaw Enterprise Institute i Związku Przedsiębiorców i Pracodawców.