Współpraca
Raport Fundacji Batorego „Polacy wobec UE: koniec konsensusu”
30.12.2016

Raport autorstwa Adama Balcera (WiseEuropa), Piotra Burasa (Europejska Rada Spraw Zagranicznych ECFR), Grzegorza Gromadzkiego (Fundacja im. Stefana Batorego) i Eugeniusza Smolara (Centrum Stosunków Międzynarodowych) pokazuje, że tezę o słabym umocowaniu polityki zagranicznej, zwłaszcza europejskiej, PiS w opinii publicznej (a nawet o sprzeczności między nimi) należy wyraźnie zrelatywizować. Mamy bowiem do czynienia z głębokimi, a zarazem kluczowymi z punktu widzenia przyszłości miejsca Polski w Europie i świecie podziałami w polskim społeczeństwie dotyczącymi różnych kwestii związanych z UE. Czasy konsensusu w tych sprawach minęły. Należy wyraźnie podkreślić, że konsensus dotyczący samego członkostwa, które wciąż cieszy się poparciem ponad 80 proc. Polaków, niewiele już znaczy.

Z punktu widzenia dzisiejszej proeuropejskiej opozycji, znajdującej się w defensywie politycznej, wnioski z tego raportu powinny być sygnałem ostrzegawczym. Przekonanie, że przynajmniej w sferze polityki europejskiej i zagranicznej nurt ten ma społeczeństwo po swojej stronie, podczas gdy rząd PiS prowadzi ją wbrew temuż społeczeństwu, jest nieuzasadnione. Już dziś postawy niechętne Unii Europejskiej w różnych wymiarach są w Polsce silne, a w przyszłości mogą przesuwać się jeszcze bardziej w stronę „zamkniętości”, m.in. z powodu prawdopodobnego spadku wsparcia finansowego ze strony Unii, która przez wielu Polaków jest postrzegana przede wszystkim jako źródło należnych nam pienię- dzy. Co więcej, mamy też do czynienia z silnym zwrotem antyzachodnim na poziomie elity rządzącej, któremu towarzyszy klimat społeczny sprzyjający różnym resentymentom antyzachodnim. Pytanie o to, w jakim stopniu Polacy nadal utożsamiają się z wyborem europejskim jako wyborem kulturowym i aksjologicznym, nie jest pytaniem abstrakcyjnym, ale ma olbrzymie znaczenie dla pozycji Polski w Europie. Wbrew pozorom PiS dysponuje dzisiaj taką opowieścią o Europie i świecie, która często, choć nie zawsze, lepiej rezonuje z poglądami większej części społeczeństwa niż narracja proeuropejskiej opozycji.

Cały raport do pobrania tutaj