Demografia
Ilu ludzi żyło kiedykolwiek na ziemi?
28.03.2015

Truizmem jest stwierdzenie, że wcześniej żyło o wiele mniej ludzi, a teraz żyje więcej. Pozostaje pytanie – na ile każdy jest świadomy skali tej zmiany i jak głęboka była ta zmiana? Oczywistym jest, że nie ma dokładnych danych stwierdzających ile dokładnie ludzi żyło w którym okresie. Z pewnym prawdopodobieństwem można jednak taką liczbę oszacować (poniżej dane zebrane z różnych opracowań naukowych):

 

10000 pne

0

1750

1950

2000

Populacja (mln)

6

252

771

2529

6115

Roczny przyrost (%)

0,008

0,037

0,064

0,594

1,766

Lata do podwojenia

8369

1854

1083

116

40

Narodziny (mld)

9,29

33,6

22,64

10,42

5,97

Urodzenia (%)

11,4

41

27,6

12,7

7,3

Oczekiwana długość życia

20

22

27

35

56

Przeżyte lata (biliony)

185,8

739,2

611,3

364,7

334,3

Przeżyte lata (%)

8,3

33,1

27,3

16,3

18

Dane z wierszy 1-3 obrazują stan na dany moment, dane z kolumn 4-8 obrazują dane za przedział od poprzedniego okresu do danego momentu. Dla danych z pierwszej kolumny są to dane od hipotetycznego początku naszego gatunku do roku 10000 pne.

Warto zwrócić uwagę, że powyższa tabela zawiera dane do roku 2000. W 2012 nasza populacja przekroczyła 7mld ludzi na całej ziemi. Oznacza to prawie 10-krotny wzrost populacji w przeciągu dwóch i pół wieku i prawie 3-krotny wzrost populacji w ciągu zaledwie ostatnich 60 lat. Jeszcze bardziej widoczny jest obecny wzrost liczby ludzi w przypadku liczby urodzeń. W 2000 aż 7,3% ludzi, którzy kiedykolwiek stąpali po tej ziemi narodziło się w przeciągu zaledwie 50 wcześniejszych lat. Ludzie, którzy urodzili się w latach 1750-2000 stanowili z kolei aż 20% kiedykolwiek narodzonych ludzi!

Obecne zmiany demograficzne są jeszcze bardziej zauważalne, gdy przyjrzymy się przeżytym latom przez każdego z ludzi. Żyjący w okresie 1950-2000 przeżyli aż 18% lat przeżytych przez wszystkich ludzi od zarania dziejów! W przeciągu ostatnich 250 lat przeżyte zostało aż 34,3% wszystkich lat przeżytych przez ludzi. Warto dodać jednocześnie, że osoby poniżej 10-15 roku życia (zazwyczaj) są mniej twórcze i produktywne niż starsze osoby. Ponieważ na lata przed 1750 składają się w dużej mierze lata przeżyte przez osoby poniżej tego wieku, które umarły nie osiągając dorosłości – można stwierdzić, że większość z tych przeżytych lat była bezproduktywna.

Uświadamiając sobie te zmiany – można zrozumieć skąd wziął się tak ogromny postęp w przeciągu ostatnich trzech wieków. Po prostu w przeciągu ostatnich trzech wieków spędziliśmy ponad 1/3 wszystkich lat przeżytych przez ludzkość i większość lat przeżytych przez osoby w wieku produkcyjnym.

Piotr Siejda

Źródło:
Za „Massimo Livi-Bacci”, „A concise history od world population”, str 25.
Do 1950: J.’N.Briaben, „Essai sur l’evolution du nombre des hommes,” Population 34 (1979), str 16.
2000: ONZ, „World Population Prospects: the 2010 Revision” (New York, 2011)